Định giá để mua lại các khoản nợ xấu

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, một công ty mua bán nợ hoạt động một cách chuyên nghiệp phải là công ty tư nhân, hoạt động theo cơ chế thị trường, mua bán nợ dựa trên lợi nhuận của mình. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, công ty mua bán nợ của NHNN sẽ phải hoạt động phi lợi nhuận, mua bán các khoản nợ do Nhà nước chỉ đạo, đặc biệt là mua bán nợ phục vụ Đề án Tái cấu trúc ngân hàng.

dinh-gia-de-mua-lai-cac-khoan-no-xau

Định giá để mua lại các khoản nợ xấu được coi là vấn đề được quan tâm nhất hiện nay, bởi nhiều tài sản thế chấp của ngân hàng được ví như bọt bong bóng trong một cốc bia.

Trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch khẳng định: “Nợ xấu hiện nay như cục máu đông trong mạch máu, nên có bơm đến mấy, máu tín dụng vẫn không thể chảy được”. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nên thiết lập một định chế của Nhà nước trong mua bán nợ xấu ngân hàng, nhất là nợ xấu bất động sản (BĐS). Dĩ nhiên, không phải là mua tất cả nợ xấu BĐS và mua với giá nào là vấn đề cần xem xét.

“Hiện nền kinh tế đang phải hứng chịu hệ quả của bong bóng BĐS từ những năm 2007-2008, đẩy giá đất lên quá cao so với giá trị  thực tế,  giống như một cốc bia, bia thì ít, nhưng bọt thì nhiều. Và khổ thay, một phần bọt đó đang là tài sản thế chấp của các ngân hàng. Vì vậy, muốn mua nợ xấu BĐS, cần phải tính toán kỹ càng, chỉ mua những khoản nợ xấu BĐS ở những phân khúc có thể “làm ấm” thị trường”, ông Lịch nói.  Thực tế, thời gian qua, phần lớn các ngân hàng đều cho vay thế chấp bằng BĐS. Thời BĐS đang ở trên “đỉnh”, có ngân hàng còn cho vay thế chấp lên tới 70-80% giá trị BĐS. Hệ quả là, đến nay, cùng với đà rớt giá của BĐS, nhiều khoản thế chấp đang bị “âm”.

Vấn đề đặt ra là, với những khoản thế chấp dạng “bọt bia” như trên, Nhà nước sẽ định giá với mức nào? Nhiều ý kiến cho rằng, Nhà nước sẽ phải chấp nhận không có lãi để mua lại nợ xấu.

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, một công ty mua bán nợ hoạt động một cách chuyên nghiệp phải là công ty tư nhân, hoạt động theo cơ chế thị trường, mua bán nợ dựa trên lợi nhuận của mình. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, công ty mua bán nợ của NHNN sẽ phải hoạt động phi lợi nhuận, mua bán các khoản nợ do Nhà nước chỉ đạo, đặc biệt là mua bán nợ phục vụ Đề án Tái cấu trúc ngân hàng.

Đồng tình với ý kiến này, nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, trong điều kiện hiện nay, tư nhân và doanh nghiệp (DN) nước ngoài khó tham gia mua bán nợ ngân hàng, vì tư nhân không dại gì để gánh “bọt bia”. Vì vậy, Nhà nước phải đứng ra gánh và phải hoạt động trên tinh thần phi lợi nhuận.

TS.Trần Hoàng Ngân, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng: “Nên thành lập Ủy ban Xử lý nợ xấu ngân hàng, trong đó NHNN đóng vai trò chủ lực, nhưng cũng có thêm đại diện của các bộ liên quan, như Bộ Tài chính (liên quan xử lý nợ xấu của DN nhà nước), Bộ Xây dựng (liên quan đến nợ xấu BĐS), Bộ Công an…

Liên quan đến dự định dành khoảng 100.000 tỷ đồng mua nợ xấu của NHNN, nhiều chuyên gia cho rằng, đây là số tiền khả thi. Tuy nhiên, sẽ không có chuyện NHNN bơm tiền mặt ra để mua nợ xấu.

Theo đề xuất của TS. Nguyễn Đại Lai, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Chiến lược phát triển (NHNN), Chính phủ có thể xử lý nợ xấu ngân hàng bằng cách mua lại toàn bộ nợ xấu của các DN (không phân biệt thành phần, quy mô, lĩnh vực) từ nhóm 3 trở lên, nhưng có khả năng phát triển sản xuất, kinh doanh. Các chủ nợ là các tổ chức tín dụng thống nhất đồng ý chỉ thu 100% nợ gốc và 50% lãi theo hợp đồng tính trên số ngày chậm trả của hồ sơ nợ xấu đó.